‘Investeringsfonds nodig om energiecoöperaties op weg te helpen’

icoon geldzakjeKleine energiecoöperaties hebben in de aanloopfase grote moeite financiering rond te krijgen, schreef minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) afgelopen woensdag aan de Tweede Kamer. De overheid is in gesprek met ODE Decentraal, de brancheorganisatie van energiecoöperaties, voor een oplossing van dit probleem, aldus Dijsselbloem. ODE Decentraal zelf zegt deze vrijdag dat Invest-NL een fonds zou moeten oprichten voor dit knelpunt.

“Het idee is dat zo’n coöperatie voor en door burgers wordt gerund”, zegt Siward Zomer, directeur van ODE Decentraal en voorzitter van energiecoöperatie De Windvogel, “maar dat betekent ook financiering van de opstartkosten en aangezien het vaak om slechts één project gaat, moeten ze 100% zeker zijn dat het project gaat slagen om de investering terug te kunnen verdienen. Bij een zonnepark zijn de investeringen niet zo hoog en lukt de financiering vaak nog wel, maar bij windprojecten belopen de opstartkosten al gauw zo’n €300.000, en dan wordt het moeilijk.” Niet in het minst omdat windturbines vaker verzet oproepen van omwonenden dan zonnepanelen.

Grote bedrijven kunnen de risico’s spreiden. Ze investeren in verschillende projecten en als een deel daarvan doorgaat verdienen ze alsnog de investeringen terug. Een lokale coöperatie gericht op één project in de eigen gemeente kan dat niet. Een mogelijke oplossing is, schrijft Dijsselbloem, dat “grote, ervaren energiecoöperaties […] kleinere, jongere coöperaties helpen bij de planontwikkeling en deelnemen in hun projecten”.

“Dat doen wij al”, zegt Zomer, nu in zijn capaciteit als voorzitter van coöperatie De Windvogel. “Wij voorfinancieren projecten van vier kleine coöperaties, en dat komt op een financiering van €1,6 mln. Maar daarmee zitten we aan het maximum van onze financiële vermogens en aan het maximum dat wij nog kunnen verantwoorden tegenover onze eigen leden.”

De vraag is te groot, stelt Zomer. “Bij Rescoop.nl komt bijna elke week wel een verzoek om ondersteuning binnen”, zegt Zomer. Rescoop.nl is de landelijke ‘coöperatie van energiecoöperaties’ die juist kleinere organisaties ondersteunt. Zomer is tevens projectleider bij Rescoop.nl, zijn derde functie.

Zomer zoekt een structurele oplossing in risicokapitaal van de overheid. “Er moet een ontwikkelingsfonds komen dat voorfinanciert en bij slaging van het project met opslag wordt terugbetaald. Uiteindelijk moet dat fonds de investeringen gewoon terug kunnen verdienen en uit eigen inkomsten weer nieuwe projecten kunnen ondersteunen”, zegt Zomer. Invest-NL is volgens Zomer de logische bron voor dit risicodragend kapitaal. De oprichting van Invest-NL werd in februari aangekondigd, juist als financier van onder meer de energietransitie. Het fonds moet een oorlogskas krijgen van €2,5 mrd, schreef minister Henk Kamp (Economische Zaken, VVD) eerder deze maand aan de Tweede Kamer, voor investeringen in bedrijven en projecten die wegens “onzekere risico-rendementsverhouding of lange terugverdientijden” onvoldoende financiering in de markt kunnen aantrekken.

Zomer zou graag zien dat een ontwikkelingsfonds begint met een kapitaal van zo’n €5 mln, “maar dat zal al snel te weinig zijn”. Hij denkt dat het fonds uiteindelijk, dankzij terugverdiende investeringen, honderden miljoenen in de energietransitie zou kunnen investeren. Het ministerie van Economische Zaken kon deze vrijdag geen inhoudelijk commentaar geven over de plannen rond Invest-NL, vooral omdat het fonds nog in oprichting is.

De opkomst van de coöperatie
De lokale energiecoöperatie komt de laatste tijd meer en meer in beeld als middel om de acceptatie van duurzame energie te vergroten. Samenwerken met, en luisteren naar de wensen van lokale bewoners kan een hoop juridisch getouwtrek voorkomen. Vorige week zei de brancheorganisatie van de windsector, NWEA, dat bij wind op land projecten lokale coöperaties voor 50% zouden moeten deelnemen aan projecten.

Rijnenburg
De gemeente Utrecht volgt precies die route bij de ontwikkeling van de polder Rijnenburg tot “energielandschap”. Lokale energiecoöperaties, bewoners en energiebedrijf Eneco zoeken onder het toeziend oog van de gemeente naar de ideale invulling van dit
energielandschap, zonder vooraf afgesproken einddoel. In de gesprekken moet besloten worden hoe men hoeveel energie gaat opwekken.

Bron: Energeia

Natuurwind verbindt windenergie met natuur

natuurwindDeze week lanceerden de Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland en RescoopNL een nieuw uniek project: Natuurwind. In dit initiatief gaan het opwekken van duurzame energie én natuurontwikkeling, samen met inwoners, hand in hand. Als het gebied straks geschikt blijkt als windenergielocatie, is De Balij, een recreatiegebied van Staatsbosbeheer bij Pijnacker-Nootdorp en Zoetermeer, een eerste project om te laten zien dat dit samengaan van windenergie, natuur en zeggenschap mogelijk is.

Dubbele doelstelling
Natuurwind heeft als doel het realiseren van duurzame energie én natuur in Zuid-Holland voor en met inwoners. Inwoners van Zuid-Holland dragen zo bij aan oplossingen voor het klimaatprobleem, krijgen zeggenschap in de realisatie van windenergie en de mogelijkheid mede-eigenaar te worden. Er zal daartoe een burgercoöperatie worden opgericht die ook beslist over natuurprojecten die uit de opbrengsten van de windmolens worden gerealiseerd. Natuurwind is daarmee een project uniek in Nederland, omdat de opbrengst van de windmolens grotendeels naar natuurontwikkeling gaat. Natuurwind draagt maar liefst 45 keer meer bij aan de natuurlijke omgeving dan als richtlijn wordt aangehouden in de NWEA gedragscode van de brancheorganisatie voor windenergie. Siward Zomer van RescoopNL: “Het is belangrijk dat burgers meedelen in de opbrengsten van de windmolens en zeggenschap hebben, dat kan door deel te nemen aan de coöperatie. Bij dit initiatief krijgen inwoners niet alleen een aantrekkelijke vergoeding op hun investering, maar bepalen ze ook in welke natuurprojecten de opbrengsten worden geïnvesteerd.”.

De Balij
De eerste locatie om te laten zien dat duurzame energie, natuur en zeggenschap goed is te combineren is langs de A12 bij het recreatiebos De Balij tussen Pijnacker-Nootdorp en Zoetermeer. Op dit moment onderzoekt de Provincie Zuid-Holland of het gebied geschikt is voor het plaatsen van drie windmolens. Alex Ouwehand, directeur van de Natuur en Milieufederatie Zuid-Holland: “Met de opbrengsten van de windmolens kunnen ook nieuwe natuurprojecten in de omgeving worden gerealiseerd. Bovendien zal Staatsbosbeheer het beheer en onderhoud van De Balij hierdoor in de toekomst kunnen blijven financieren”.

Denk mee met Natuurwind!
Op de website www.natuurwind.nl kunnen belangstellenden laten weten dit een interessant initiatief te vinden en zich registreren voor regelmatige updates en meedenken over dit initiatief.