Zon zoekt wind

zon zoekt windOm de transitie naar een duurzame energievoorziening succesvol te maken zijn alle vormen van duurzame energie nodig. De Windvogel kijkt daarom ook naar de mogelijkheden om zonne-energie op te wekken en zeker ook naar de combinatie van windenergie en zonne-energie binnen één project. In onderstaand artikel van Martijn Bongaerts, dat eerder dit jaar in langere vorm verscheen in WindNieuws, wordt uitgelegd wat de voordelen zijn van de combinatie van wind en zon.

Eén aansluiting nodig
Opgewekte zonne- en windenergie sluiten zo goed op elkaar aan dat er op de plek waar de windmolens en zonneparken staan maar één aansluiting op het elektriciteitsnet nodig is in plaats van twee. Dat bespaart ontwikkelaars met één of twee turbines al snel tussen de 20.000 en 60.000 euro. Voor grotere parken is dit nog meer. Bovendien spaart de netbeheerder kosten uit voor netverzwaringen, netverlie-zen en onderhoud.

Smart design en cable pooling
De netaansluiting van een windturbine of windpark beslaat gemiddeld zo’n tien pro-cent van de totale investering. Door slimme combinaties te maken zijn kosten te besparen op de aansluiting en ook nog in het onderliggende openbare net. Dit wordt ook wel Smart Design genoemd. Een van de Smart Design-principes is het combine-ren van zonnecentrales met windturbines op één aansluiting. Deze opwekkers zijn voor een groot deel complementair aan elkaar, waardoor ze heel goed hun aanslui-ting kunnen delen. Dit wordt cable pooling genoemd.

Infrastructuur efficiënt benutten
Het grote voordeel van het realiseren van een zonnepark bij een windpark is dat de netaansluiting efficiënter benut kan worden. Een netaansluiting wordt gedimensio-neerd op de piek van de opwek, maar deze wordt in de praktijk slechts zelden be-haald bij duurzame opwekkers. Zeker bij zonnepanelen is het aantal uren per jaar dat de piek wordt gehaald erg laag. Daarbij vallen deze pieken bijna nooit samen met de piekopbrengst van windturbines. Daardoor kan er dus heel goed gecombineerd ge-bruik gemaakt worden van de aansluiting.

Geen extra investering in de netaansluiting
Als zonneparken direct bij een windturbine worden geïnstalleerd is geen extra inves-tering in de netaansluiting nodig. Dit kan van grote invloed zijn op het positief uitval-len van de businesscase van zonneparken.

Voordelen dieper in het net
Naast kostenbesparing levert het combineren van zon en wind meer voordelen op. Het openbare net is ontworpen voor de piek van de opwek, ook al komt deze piek maar zelden voor. Om wind- en zonne-energie mogelijk te maken investeert de net-beheerder al in het onderliggende openbare net: naast de aansluitingen moeten kabels en/of transformatoren in het net verzwaard worden. Deze kosten worden uiteindelijk verrekend met de transporttarieven van alle afnemers van de netbeheer-der. Smart Design kan er dus voor zorgen dat minder verzwaringen in de onderlig-gende netten nodig zijn, wat uiteindelijk de tarieven van alle aangeslotenen kan ver-lagen.

zon zoekt wind

Succesvolle pilot in Franeker
Het Smart Design-principe met het combineren van zon en wind is in 2016 in een kleine pilot bewezen. Loonbedrijf Westra uit Franeker heeft toen samen met netbe-heerder Liander de eerste pilot in Nederland uitgevoerd om wind en zon samen te gebruik te laten maken van één elektriciteitsaansluiting.
Westra had al een windturbine van 900 kW en wilde ook 516 kW aan zonnepanelen op zijn terrein plaatsen. Hij deed daarom een aanvraag voor een verzwaring van zijn aansluiting. Dit zou hem circa 30.000 euro gaan kosten. De aansluiting kan alleen overbelast worden wanneer te veel energie wordt opgewekt door een combinatie van harde wind en veel zon.

Liander onderzocht KNMI-data van de afgelopen tien jaar en kwam erachter dat dit slechts drie procent van de tijd voorkomt: circa 300 uur per jaar. Tijdens deze uren hoeft slechts een klein percentage van de zonne- en windstroom afgetopt te worden. In dat geval worden de zonnepanelen (of de windturbines) automatisch teruggeschakeld in vermogen.

Besparen
Het verzwaren van zijn aansluiting was dus niet nodig. Daarmee kon Westra deze kostenpost besparen. De enige aanpassing die Westra moest doen was een kleinere inverter installeren bij de zonnepanelen. Een inverter is een omvormer om de opgewekte gelijkstroom om te zetten in wisselstroom, waar de meeste apparaten in huis, en ook het elektriciteitsnet op werken. Hierdoor wordt er enige zonne-energie “weg-gegooid” op de schaarse tijdstippen dat de wind én de zon wel samen hun maximum opwekken.
De lagere kosten van de aansluiting wegen met gemak op tegen het verlies van energie bij het aftoppen.

Bron: Martijn Bongaerts, Windnieuws 2017

Handreiking kleine energieprojecten online

de-financiering-van-decentrale-duurzame-energieprojecten-001Het Expertisecentrum Financiering Duurzame Energieprojecten publiceert een handreiking voor de financiering van decentrale duurzame energieprojecten. De handreiking leidt initiatiefnemers van kleine energieprojecten – particulieren of coöperaties – door de belangrijkste kaders en knelpunten bij de projectontwikkeling en financiering. Het Expertisecentrum wil hiermee een extra stimulans geven aan de ontwikkeling van duurzame energie in Nederland.

De financiering van decentrale duurzame energieprojecten
Lokale burgerinitiatieven voor de ontwikkeling van duurzame energieprojecten worden steeds belangrijker om de klimaatdoelstellingen te halen. De financiële sector wil deze projecten financieren maar ziet nog vaak dat een project niet aan de voorwaarden voor financiering voldoet. Een veel voorkomende reden hiervoor is dat bij de initiatiefnemers de kennis ontbreekt om een project van de grond te trekken en gefinancierd te krijgen. Daarom hebben Triodos Bank en ASN Bank in opdracht van het Expertisecentrum Financiering Duurzame Energieprojecten deze handreiking geschreven.

De Windvogel kan mede-financieren
Voordat de bouw van een windmolen of zonnedak kan beginnen, zijn er vaak al vele ontwikkelingskosten gemaakt. Nieuwe Decentrale Duurzame Energie Coöperaties hebben veelal niet de beschikking over de financiële middelen om ontwikkelingskosten te dekken: geld dat nodig is om studies te laten uitvoeren, rapportages op te stellen, leges te betalen, etc. Coöperatie De Windvogel heeft voldoende eigen liquide middelen, en kan daarmee beginnende kleine initiatieven helpen.

Lees hier de handreiking:
https://www.nvb.nl/nieuws/2016/5034/handreiking-voor-de-financiering-van-kleine-zon-en-windprojecten.html

‘Mijn groene dak helpt de zonnepanelen een beetje’

Groen dak rene webInterview met bestuurslid Rene Spriensma in zijn woonplaats Utrecht over zijn groene dak en zijn passie voor duurzaamheid.

Waarom heb je een groen dak op je huis?
Een groen dak is vooral fijn in de zomer; het dak brengt verkoeling op warme dagen. Op platte daken in Nederland wordt donker bitumen gelegd, dat wordt ontzettend warm. Als we onze daken van groen voorzien zou dat een hoop verkoeling brengen. In je eigen huis en in de stad. Laat het dak in ieder geval niet grijs. Als je geen groendak wilt kun je het ook wit maken. Wit reflecteert warmte. Waarom denk je dat huizen in Andalusië allemaal wit zijn? Een tweede effect van een groendak is dat ze de opbrengst van mijn zonnepanelen vergroten. De panelen liggen tussen de plantjes [Sedum, red.] waardoor ze niet zo warm worden. Zonnepanelen werken het beste bij een temperatuur tot 25 graden. In de zomer warmen platte daken tot wel 80 graden op. Aan de isolatie in de winter draagt het groene dak overigens weinig bij, daar heb je gewoon goede dakisolatie voor nodig. Maar vergeet niet het ecologisch effect van een groen dak. Het stikt hier altijd van de vogels en de vlinders en het ziet er ook gewoon erg mooi uit. We zien toch liever een tuin dan saaie grijze daken? Er zijn gemeenten en waterschappen die subsidie geven aan burgers die een groendak willen aanleggen.

Waarom ben je lid van De Windvogel?
Duurzaamheid vind ik erg belangrijk. Ik werk aan grote infrastructuurprojecten en wil ook altijd duurzaamheid meenemen in de planontwikkeling. Dat valt niet altijd mee omdat er zo veel belangen meespelen. Maar elke stap in de goede richting helpt. In mijn eigen woning heb ik zoveel mogelijk maatregelen genomen om duurzaam te wonen. In en rond een eigen huis is dat niet moeilijk. Op de grote schaal vind ik het heel interessant om te zien hoe windmolens in het landschap ingepast kunnen worden. Langs grote infrastructuur zoals kanalen en snelwegen bijvoorbeeld, daar passen windmolens beter want er is dan al een onderbreking van het landschap. Draagvlak is natuurlijk zeer belangrijk om windmolens te kunnen bouwen, maar het is ook een utopie dat iedereen er blij van zal worden. Het is mooi en leerzaam te zien hoe De Windvogel met dat spanningsveld omgaat.

Wat zou je willen doen als bestuurslid?
Het mooist zou zijn als ik voor De Windvogel een duurzaam energie project kan initiëren. Ik ben mij nu vooral aan het oriënteren wat een energiecoöperatie kan betekenen in de energietransitie. Een volgende stap is de kansen in beeld brengen en dan een project voor en door burgers in gang zetten. We hebben alle beetjes nodig, van windmolens tot zonnedaken. En laten we ook niet de energiebesparing uit het oog verliezen.

Hoe zie je dat voor je in de provincie Utrecht?
In Utrecht denkt de provincie na over zoeklocaties voor windenergie. Je kunt dan afwachten tot er concrete projecten van gemaakt zijn en dan je kans grijpen als cooperatie om deel te nemen, maar het is misschien effectiever om nu al bij de provincie Utrecht en gemeenten aan te geven dat participatie van burgers in windprojecten goed is voor het ruimtelijke en maatschappelijke proces.

Kijk voor meer informatie over Groene Daken op de website van Milieu Centraal.

Groen dak Rene medium

Nieuwe energiecoöperatie in Neder-Betuwe

Neder betuweInwoners van Rivierenland richten binnenkort lokale energiecooperaties op in de gemeenten Culemborg, Buren, Tiel, Lingewaal, Neerijnen en Neder-Betuwe. Ook jij kunt meedoen en lid worden van onze lokale energiecoöperatie in Neder-Betuwe die samen met De Windvogel wordt opgericht. Op 14 maart en op 9 april organiseert Zethemop trainingsdagen in Geldermalsen om de startende cooperaties in Rivierenland op weg te helpen.

Steeds meer inwoners en bedrijven zijn actief met energiebesparing of realiseren (gezamenlijk) duurzame energie:

– In 2014-2015 legden een groot aantal bewoners en bedrijven in de dorpen van de gemeente Neder-Betuwe zonnepanelen op hun eigen dak
– In Dodewaard wordt langs de A15 een zonnepark van ruim 1 hectare gerealiseerd
– De gemeente Neder-Betuwe heeft de bewoners diverse regelingen aangeboden om hun huis te isoleren en zonnepanelen te plaatsen
– Steeds meer bewoners rijden elektrisch en wekken hun eigen duurzame energie op
– De gemeente Neder-Betuwe wil in 2020 minimaal 50% van het eigen stroomgebruik zelf opwekken en in 2050 energieneutraal zijn

Met een eigen energiecoöperatie in de Neder-Betuwe willen we nieuwe kansen creëren voor een schone, leefbare en energieneutrale toekomst voor onze kinderen en kleinkinderen. De Windvogel ondersteunt de cooperatie in de beginfase bij de ontwikkeling van een nieuwe burgerwindmolen.

Of je het nu doet voor het milieu, voor een duurzame toekomst, om kosten te besparen of om self-supporting te worden: iedere inwoner van Neder-Betuwe is welkom. Geef jezelf op via de website www.energiebedrijf-zethemop.nl.

Contact Neder-Betuwe

Contactpersoon: Teun van Kleef
Weth. van Lavierenstraat 14, 4051 AW Ochten
Tel.: 0344 – 642902
Email: nbduurzaam[at]gmail.com

Contact Zethemop: Oprichting Betuwse Energiecoöperaties
Han Horstink
Tel. 0345-533097
Website: www.energiebedrijf-zethemop.nl

Kosten van zonnepanelen dalen verder

ZonnepanelenopschuindakSinds de eerste toepassingen van zonnepanelen in 1958, heeft de techniek een grote vlucht genomen. De laatste jaren zijn zonnepanelen een stuk goedkoper geworden, waardoor veel meer particulieren ze op het eigen huis zijn gaan toepassen. De productiecapaciteit en werkgelegenheid is enorm toegenomen, waardoor panelen nu 80% goedkoper zijn dan enkele jaren geleden.

Sommige experts verwachten een tijdperk waarin zonne-energie een centrale rol gaat spelen; anderen denken juist dat dit het hoogtepunt is van de “solar-bubble”. Een uitdaging dus voor beleidsmakers om hierop in te spelen. Een nieuw Duits rapport heeft getracht inzicht te krijgen in de toekomstige scenario’s voor de ontwikkeling van de zonne-energie sector.

De belangrijkste conclusies zijn:
1. Zonnepanelen zijn nu al een voordelige vorm van duurzame energie-opwekking, vooral in zonnige landen. In Duitsland kostte zonne-energie 40 ct/kWh in 2005 en 9ct/kWh in 2014.
2. In veel zonnige landen zal zonne-energie de goedkoopste vorm van duurzame energie worden, geschat op 2 tot 4 ct/kWh in 2050.
3. De kosten kunnen nog verder omlaag door lokale regelgeving.
4. De impact van zonne-energie wordt momenteel onderschat in eerder studies. Deze studie neemt verder kostendalingen mee.

Bron: Agora Energiewende 2015

solarboat race

In Friesland vindt de Dong-Energy Solar Challenge plaats. Deze Solar Challenge is een zonnige variant op de beroemde Elfstedentocht. Over een afstand van 220 kilometer varen deelnemers uit binnen- en buitenland in een zelfgebouwde zonneboot langs alle Friese elf steden.

Tijdens deze zonnebotenrace, met boten die volledig op zonnenergie varen, zal duidelijk worden dat zonneenergie een meer dan volwaardige energiebron is. De finish is zaterdag 14 juli. Het raceparcours is gratis toegankelijk

Solar Days 5 t/m 13 mei

Tussen 5 en 13 mei is er in heel Europa extra aandacht voor het gebruik van zonne-energie. Gedurende de campagne is het mogelijke om door het hele land huizen te bezoeken waar zonne-energie installaties geplaatst zijn, informatiebijeenkomsten bij te wonen of mee te doen aan de vele activiteiten op het gebied van zonne-energie. Tijdens deze dagen vinden in Nederland en in 16 andere Europese landen meer dan 8.000 verschillende evenementen plaats met zonne-energie – ten behoeve van verwarming en elektriciteit – in de hoofdrol.

Continue reading

Posters om uit te printen

Heeft u zelf zonnepanelen op uw dak en wilt u dit delen met vrienden, kennissen, familie of andere geïnteresseerden? Dan kunt u hier nu een poster op A4 formaat downloaden. Print de poster en hang hem op een zichtbare plek op.

Poster1 in jpg-formaat
Poster1 in pdf-formaat

Poster2 in jpg-formaat
Poster2 in pdf-formaat

Heeft u onze nieuwsbrief de Windvlaag april 2012 niet ontvangen lees hem hier.

Vele initiatieven gezamelijke inkoop zonnepanelen

Windenergie maakt in energieland een stormachtige ontwikkeling mee. Ook met zonne-energie gaat het in vele landen voor de wind, zoals in Japan, België, Italië, de VS en natuurlijk Duitsland. Ook in Nederland beginnen zich vele kleine initiatieven te ontplooien, zoals van onze collega vereniging Zeeuwind. Continue reading