Molen ‘de Windvogel’ te Bodegraven demonteren en opschalen

arie_broosHet dagelijks bestuur van De Windvogel heeft dinsdag 15 december het besluit genomen om onze windturbine ‘De Windvogel’ te Bodegraven te demonteren. Er is gekozen om de turbine in zijn geheel te verwijderen en af te voeren.

Omwaaien voorkomen
In verband met de veiligheid is gewacht op de eerste mogelijkheid met gunstige weeromstandigheden om de windturbine te demonteren. Recent hebben we nog de rotor van de turbine vervangen. Nu was een scheur aan de voet van de mast ontstaan, waardoor het te gevaarlijk is om de turbine te laten staan. Bij stevige wind zou de turbine om kunnen vallen.

Nieuwe grotere windmolen
Het gaat de gehele vereniging aan het hart dat dit icoon van coöperatie De Windvogel verdwijnt. De Windvogel wil een grotere windmolen (2 MW) plaatsen op de oude lokatie in Bodegraven. Daartoe verzamelen onze leden handtekeningen in Bodegraven en Reeuwijk. Tot nu toe stemde de gemeente niet in met onze plannen. Nu de urgentie met het nieuwe wereldwijde Klimaatakkoord wel duidelijk is hopen we spoedig medewerking te krijgen om een nieuwe windmolen te realiseren. Geef uw steun door aan @DickElk.

Meer windmolens voor en door burgers
De Windvogel werkt door het hele land hard aan nieuwe windmolens die voor en door burgers geplaatst en beheerd worden. Dat kunt u zien in ons overzicht van nieuwe projecten van onze lokale werkgroepen en van projecten met samenwerkingspartners.

windvogelwindvogelwindvogel

Samenwerking coöperaties geeft gebied duurzame energie

De CoöperwiekEen nieuwe windmolen in het Limburgse Neer leidde lokaal tot een bredere duurzame ontwikkeling. Burgercoöperatie en initiatiefnemer Zuidenwind koos voor een gezamenlijke aanpak met andere coöperaties en bewoners. Omwonenden participeerden in het project en ondersteunden de realisering van een glasvezelnetwerk in hun buitengebied. “Je moet mensen vooral enthousiasmeren om het samen te doen.”

Neer heeft ervaring met windmolens, met vier zelfs. Het duurde twaalf jaar voordat ze er stonden. Enkele omwonenden kregen compensatie en dat leidde tot ontevredenheid in de buurt. Burgercoöperatie Zuidenwind zag dat graag anders toen ze dit jaar een vijfde windmolen in het agrarisch buitengebied aan de Boerderijweg wilde neerzetten. De molen kwam er binnen een jaar en levert sinds september 2015 stroom én, de omwonenden zijn tevreden.

Coöperatieve ondersteuning
Albert Jansen, secretaris van Zuidenwind: “Vragen als ‘hoe financieren we de molen?’ en ‘hoe gaan we met de buren om?’ waren belangrijk om te beantwoorden.”

Lees het hele artikel op de website van HIER opgewekt.

Burgerinitiatief Lansingerwind gaat van start

151110 Poster openbare bijeenkomst 25 november 2015Afgelopen woensdagavond 25 november vond in De Rank te Bleiswijk een bijeenkomst plaats die de inwoners van Lansingerland activeerde om aan de slag te gaan met windenergie. Dit leverde een drietal enthousiastelingen op die samen met De Windvogel het burgerinitiatief ‘Lansingerwind’ gaan starten om zo eigen windmolens voor de gemeenschap te bouwen. Al eerder dit jaar hebben zo’n 30 leden van De Windvogel en Milieudefensie zich als sympathisant van het burgerinitiatief gemeld. De eerste keer dat het burgerinitiatief zich officieel presenteert is op het Duurzaamheidscafé van de gemeenteraad op 10 december a.s.

Je eigen schone energie opwekken
Inwoners kunnen namelijk zelf meeprofiteren van de windmolens die in de gemeente gebouwd gaan worden. Dat kan door een energiecoöperatie op te richten, met de steun van De Windvogel en Project A15. Zo worden de lusten en de lasten eerlijk verdeeld.

“Investeren in windenergie vraagt om een flinke hoeveelheid kapitaal”, legt Siward Zomer, voorzitter van De Windvogel, uit. “Maar er zijn genoeg burgers die geld willen lenen gezien de gunstige businesscase van windenergie en het belang om over te stappen op duurzame energie. Door onze krachten te bundelen, kunnen we de kosten beperken. Het mooie is dat burgerwindmolens ook geld opleveren dat ten goede kan komen aan deze regio.”

Voorrang voor burgerinitiatieven
Siward Zomer: “Coöperaties werken op een democratische wijze: iedere inwoner kan lid worden en zijn inbreng hebben. Windmolens leiden in sommige gebieden tot verzet van omwonenden. Wanneer burgers zelf de windmolens bouwen, mede-eigenaar worden en de opbrengsten met elkaar verdelen, is het draagvlak een stuk hoger. Dat maakt het voor gemeenten aantrekkelijk om met coöperaties samen te werken.”

“De gemeente kan in haar beleid zichtbaar maken dat ze burgerinitiatieven aan windprojecten willen koppelen. Dat maakt het mogelijk om de voordelen van windenergie ook juist in het gebied zelf tot z’n recht te laten komen.” Op de avond konden de aanwezige inwoners sociale en duurzame projecten voor de buurt indienen die interessant zijn om met de windturbines te financieren.

Ook meedoen?
“Als beginnend burgerinitiatief nodigen we iedereen uit om mee te denken. Want, hoe je het ook wendt of keert, windmolens kennen lasten en lusten. Daarover willen we met elkaar in gesprek.”, zegt Lex Arkesteijn van Project A15 dat burgerinitiatieven voor duurzame energie steunt.

Wilt u ook meedoen met het burgerinitiatief Lansingerwind? Stuur dan een mail naar inge.verhoef[at]windvogel.nl.

Energiecooperaties produceren stroom voor 50.000 huishoudens

HIEREnergiecoöperaties in Nederland beheren 90 megawatt (MW) aan wind- en zonneprojecten. Er wordt genoeg groene stroom geproduceerd voor het jaarverbruik van 50.000 huishoudens.

Groei van aantal windmolens en zonnepanelen
Dit blijkt uit de Lokale Energie Monitor van Hieropgewekt. De gebouwde windmolens hebben in totaal een vermogen van 83 megawatt. De overige 6,3 megawatt zijn de zonnepanelen van zo’n 90 projecten. Dit vermogen staat binnenkort al te verdriedubbelen, voorspellen de opstellers van het rapport. Er zijn nog 150 megawatt aan windprojecten en 26 megawatt aan zonneparken in de planning de komende 2 jaar.
Op nog minstens 20 andere locaties zijn coöperaties bezig om posities voor eigen windturbines zeker te stellen; dit kan nog eens 100 MW opleveren.

Groei van het aantal coöperaties
Als we kijken naar burgerbetrokkenheid in de energie, dan springt de snelle groei van de energiecoöperaties in het oog. Dit zijn de
burgercollectieven met een juridische rechtsvorm (meestal een coöperatie). Nederland telt er momenteel 212. Tussen 2012 en 2014 is het aantal razendsnel toegenomen en deze groei zet door, met name in de Noordelijke provincies. Burgers werken samen aan lokale productie, besparing, collectieve inkoop van zonnepanelen en energie, soms in combinatie met glasvezel, zorg, elektrisch vervoer en voedsel. De coöperaties vertegenwoordigen samen 35 tot 40 duizend leden.

Nederlanders investeerden via de energiecoöperaties samen minstens 20 tot 25 miljoen euro in lokale groene energie. Er zijn 212 energiecoöperaties in Nederland, die ook een officiële inschrijving hebben bij de KvK.

Bronnen:
De Groene Courant
HIER opgewekt

De Volhouder hield het 24 jaar vol

Na 24 jaar trouwe dienst is onze windmolen De Volhouder in het Brabantse Halsteren op 28 oktober gedemonteerd. Reden voor de sloop waren de niet meer goed werkende wieken, waardoor de windmolen teveel onderhoud vergde. Sinds april dit jaar is hij stilgezet om veiigheidsredenen.

De Volhouder was onze oudste windmolen. Hij leverde de eerste stroom, waarmee onze coöperatie steeds groter kon worden. De Windvogel heeft de molen in 2006 verkregen door een fusie met de Vereniging voor Collectief Bezit van Windmolens (VCBW) Noord-Brabant. Hij was van het type Lagerwey 18/75 dat destijds twee wieken had. Tegenwoordig hebben windmolens drie wieken omdat dit een rustiger beeld geeft en minder geluid veroorzaakt. Een moderne windturbine levert, door zijn hogere mast en grotere rotor en generator, tot wel zo’n 100 keer zoveel energie per jaar.

De windmolen werd uit elkaar gehaald en weggevoerd door een kraanbedrijf met een 160tons hijskraan en een zware trekker-oplegger voor de contragewichten. De Volhouder is naar Barneveld vervoerd om daar gerecycled te worden. Wat nu nog rest is de fundering die begin 2016 wordt verwijderd. Het oude betonnen schakelhuisje wordt mogelijk hergebruikt door het waterschap of samen met de fundering afgevoerd.
Op de foto ziet u de versleten rotorbladen, de reden voor de afkeur.

DSCF0024 bovendste mastdeelDSCF0031 middelste mastdeel in kraan web28 gondel met rotor webDSCF0037 Volhouder op de vrachtwagen 2 web17 blad detail 2 web

Discussieavonden: Nederland aan fossielvrije energie

logo-milieudefensie-312x57Nederland zonder fossiele brandstoffen en met 100% duurzame energie. Dat kan! Overal in het land zijn bewonersgroepen actief voor zonne- en windenergie, of tegen de kwalijke gevolgen van olie of (schalie)gas. Tegen welke blokkades lopen zij aan? Hoe kunnen we de energietransitie versnellen? Help ons deze vraag te beantwoorden en kom naar een van de discussieavonden deze herfst.

In Nederland is er een revolutie op het gebied van energie gaande: mensen willen af van olie, gas en kolen en kiezen voor 100% duurzaam met zon, wind en energiebesparing. Waarom bungelt Nederland dan nog steeds onderaan in de Europese ranglijsten op het gebied van duurzaamheid? De voordelen van een fossielvrij Nederland zijn toch duidelijk: het is klimaatvriendelijk, levert banen op met toekomst, is goedkoper en maakt ons minder afhankelijk van instabiele regio’s.

Data en locaties
Nederland zonder Schaliegas: woensdag 16 september in de Verkadefabriek, Boschdijkstraat 45, Den Bosch
Nederland zonder Gronings gas: woensdag 23 september in het Kasteel, Melkweg 1, Groningen
Nederland zonder Shell: woensdag 30 september in Pakhuis de Zwijger, Piet Heinkade 179, Amsterdam
Nederland aan zonne- en windenergie: woensdag 7 oktober in Ekko, Bemuurde Weerd WZ 3, Utrecht

Aanvang: 20.00uur (zaal open om 19.30uur)

Lees hier meer informatie over de discussieavonden van Miliedefensie.

Lokale duurzame energiebedrijven groeien toch ondanks tegenstrijdige politiek

Cooperatie ZuidenwindDe Nederlandse overheid heeft duurzaamheidsdoelstellingen opgesteld, maar lijkt zich hier niet aan te houden. Als tegenreactie ontstaan duurzame ondernemingen in het energieveld. Het lokaal duurzaam energiebedrijf (LDEB) is hier een jong voorbeeld van. Dit onderzoek kijkt naar de externe factoren die van invloed zijn op het functioneren van deze initiatieven door middel van semigestructureerd kwalitatieve interviews en analyse volgens het DQA model.

Als belemmerend worden ervaren: tegenstrijdigheid van de politiek, complexiteit van het krijgen van subsidies en leningen, het verkrijgen van voldoende burgerdraagvlak. Stimulerend: goede samenwerking met gemeenten en andere LDEBs, steun vanuit gemeenschap, betaald werk en een goed commercieel businessplan. Anders dan het ABC model van Stern doet vermoeden, is decentrale opwekking ondanks de overwegend belemmerende context een groeiend fenomeen. De verklaring hiervoor ligt in de sterke ethische en morele motivaties van de ondernemers achter de LDEBs. De overheid wordt aangeraden om een meer faciliterende rol aan te nemen om betere randvoorwaarden te creëren voor LDEBs zodat de energiedoelstellingen gehaald kunnen worden.

Lees hier meer over het onderzoek van Jana de Heer.

De energietransitie van onderaf kan slagen door de juiste samenwerking op te zoeken

Een rapport van TNO laat zien dat de energietransitie door burgercoöperaties in volle gang is, maar in sommige gemeenten hapert. Gelukkig zijn er ook oplossingen: samenwerken is het devies. Samenwerken met andere coöperaties voor kennisuitwisseling, realisatiekracht en kapitaal, en samenwerking met gemeenten en bedrijven, kan ervoor zorgen dat de energietransitie van onderaf een succes wordt in Nederland.

Achtergrond

Nationale en Europese doelstellingen op het gebied van duurzame energie zijn ambitieus. Burgers spelen een belangrijke rol in de realisatie van deze doelen, en het aantal duurzame, lokale energie-initiatieven stijgt in een snel tempo. De beweging van lokale energie-initiatieven loopt echter tegen knelpunten aan. Belangrijke knelpunten zijn het ontbreken van coherent en consistent overheidsbeleid, de afwachtende houding bij gevestigde bedrijven, en het ontbreken van realisatiekracht en verdienmodellen bij de nieuwe energie-coöperaties.

De oplossing ligt in samenwerken
De oplossing moet gezocht worden in de samenwerking tussen burgers, overheid en het bedrijfsleven: samen vooraf de agenda en doelstellingen bepalen en deze samen vanuit de individuele kracht van betrokken partijen uitwerken en realiseren. Echter, de huidige dynamiek en onzekerheden in de transitie zijn groot.
Partijen moeten nieuwe strategische keuzes maken Gevestigde belangen in de grootschalige fossiele energievoorziening lijken de nieuwe decentrale hernieuwbare beweging in de weg te staan. Elke partij zal nieuwe strategische keuzes moeten maken.

Lokale overheden: durf te kiezen
Overheden staan voor de keuze een passieve houding aannemen, of de beweging van onderop actief te stimuleren. De overheid, zowel nationaal als lokaal, heeft doelstellingen ten aanzien van duurzaamheid. De energie-coöperaties kunnen als middel dienen deze doelstellingen te verwezenlijken. De rijksoverheid bepaalt met haar beleid en wet- en regelgeving de speelruimte en daarmee in belangrijke mate ook de uitkomst. Echter, provincies en gemeenten hebben met hun grondposities, financieringsmogelijkheden en vergunningenbeleid ook een troef in handen. Bovendien zien sommige provincies, gemeenten en burgers op basis van internationale ontwikkelingen argumenten die pleiten voor een grotere invloed van lokale overheden op het (lokale) energiebeleid. De vraag daarbij is welke rol de lokale overheid in de (recent geprivatiseerde) energiemarkt past, gezien ook de regie van nationale en Europese overheden in de steeds meer Europees georganiseerde energiemarkt.

Cooperaties helpen elkaar
Lokale energie-coöperaties staan voor de keuze onafhankelijk en lokaal te blijven opereren, of de samenwerking met andere coöperaties, het bedrijfsleven en/of overheden op te zoeken. Ze hebben de potentie in de lokale dynamiek een sleutelrol te spelen en draagvlak onder burgers te creëren, maar zullen zich moeten professionaliseren en een betrouwbare samenwerkingspartner moeten tonen willen ze daadwerkelijk een positie innemen. Schaaloptimalisatie is hierin een oplossing: kernactiviteiten en relatie lokaal dicht bij de burger houden, en specialistische activiteiten centraal borgen. Hier spelen nieuwe overkoepelende organisaties op in, maar ligt ook een duidelijke kans voor de netbeheerders en energiebedrijven. Met hun specialistische expertise en kennis, efficiënte administratieve bedrijfsvoering, toegang tot (inter)nationale markten, en mogelijkheid tot het nemen van financiële risico’s vormen ze een interessante samenwerkingspartner voor lokale energie-coöperaties.

Samenwerken met energiebedrijven
Energiebedrijven staan voor de keuze: een afwachtende houding innemen ten aanzien van coöperaties en doorgaan met zelf direct de consument benaderen met nieuwe duurzame proposities, of actief de samenwerking met energie-coöperaties opzoeken. Afwachten kost niks, maar levert ook niks op. Met een intensieve samenwerking wordt de vlucht naar voren gekozen. Energie-coöperaties worden nog al eens gezien als concurrent, maar kunnen ook een waardevolle partner zijn met een complementaire waarde propositie. Vanuit hun lokale verankering kunnen ze inspelen op lokale behoeften en nieuwe verbindingen leggen, lokaal vertrouwen en draagvlak creëren en zo samenwerken in duurzame productie. Ook kunnen ze nieuwe klanten/leden werven, maar het eigenaarschap deze kanten is dan vaak een lastig discussiepunt. Energie-coöperaties zijn vaak ook “early adapters” en vormen een bron van innovatie. Met zo’n samenwerking wordt kan een voorsprong genomen op concurrerende energiebedrijven die vervolgens lastig te overbruggen is.

Netbeheerders zijn geinteresseerd
Netbeheerders hebben een groot belang bij inzicht in het energiegedrag van consumenten en lokale producenten en wat de impact daarvan op het net is, en participeren daarom graag in experimenten van energie-coöperaties. Netbeheerders, energieleveranciers, en andere (nieuwe) partijen kunnen (binnen de wettelijke kaders hiervoor) in de toekomst een rol spelen in het verbinden van lokale zelfvoorzienende initiatieven en het orkestreren van flexibiliteit van vraag en aanbod van energie.

Banken soms terughoudend

Banken en financiers nemen momenteel ook een risicomijdende en afwachtende houding aan ten aanzien van lokale energie-initiatieven en zouden met nieuwe passende financieringsconstructies de realisatiekracht van deze ondernemers en hun bijdrage aan de energietransitie kunnen vergroten.

Het is aan alle partijen: overheden, burgers en bedrijfsleven om nieuwe strategische keuzes te maken. Keuzes die de voordelen van centrale én decentrale energievoorziening slim combineren. Keuzes die rekening houden met de gevestigde fossiele belangen en tegelijkertijd de energieke burgerbeweging in staat stellen om de transitie naar een duurzame Nederlandse energiehuishouding te versnellen. Dit vraagt echter wel om een lange termijn visie en lef van alle partijen.

Over het project van TNO:

Het onderzoeksproject “De energietransitie van onderaf” heeft onderzocht hoe lokale duurzame energie-initiatieven de transitie naar een duurzame Nederlandse energiehuishouding kunnen versnellen. Het project heeft allereerst de huidige situatie in kaart gebracht en knelpunten geïdentificeerd, en vervolgens aan de hand van verschillende toekomstbeelden handelingsperspectieven voor energie-coöperaties en samenwerkingspartners opgesteld. Ook zijn met behulp van een waardenetwerken aanpak concrete samenwerkingen uitgewerkt rond drie verschillende groeiperspectieven voor energie-coöperaties: de aanjagende coöperatie die een stimulerende rol speelt in de energietransitie, de competitieve coöperatie die concurreert met andere leveranciers op de (nationale) markt, en de zelfvoorzienende coöperatie die een onafhankelijke duurzame lokale gemeenschap nastreeft. Met het in het project ontwikkelde strategische rollenspel ‘De Energietransitie van Onderaf’ kunnen partijen op een interactieve, leerzame en leuke manier experimenteren met nieuwe strategieën en nieuwe samenwerkingen en zich zo voorbereiden op het sluiten van een lokaal energieakkoord of een andere samenwerkingsvorm om de energietransitie te versnellen. Voor alle project resultaten zie https://www.tno.nl/nl/aandachtsgebieden/energie/sustainable-energy/new-markets-and-users/de-energietransitie-van-onderaf/
Dit project is uitgevoerd binnen STEM (Samenwerken Topsector Energie en Maatschappij), het sociale-innovatie programma van de Topsector Energie met subsidie van het Ministerie van Economische Zaken. Het consortium bestaat uit TNO, Netbeheer Nederland, Energie Nederland, Eneco, Essent, GDF Suez, Nuon, Verenigde Energie Coöperaties Noord-Brabant en de Rabobank.

Bronnen
Rijken, M., februari 2015 TNO Rapport 2015 R10327.
Rijken, M. & Attema-Van Waas, R. De Energietransitie van Onderaf loopt tegen knelpunten aan. TNO Rapport 2014 R11300.
Groote Schaarsberg, M., Koers, W. en Weij, W. van der. Toekomstperspectieven voor energie-coöperaties. TNO Rapport 2015 R10302.

Excursie Limburg ‘De wieken de lucht in’ op 17 juli

Op vrijdag 17 juli organiseren De Windvogel, Meerwind en Zuidenwind een excursie naar de bouwplaats van de burgerwindmolen in Neer. Op deze dag zullen de enorme wieken op de mast gehesen en gemonteerd worden, als de weersomstandigheden het toelaten. Het is in ieder geval al een spectaculair gezicht om de kale mast van bijna 100 meter te zien staan en de wieken van 50 meter op de grond te zien liggen. Ook is er een korte presentatie van het bouwteam en deskundige begeleiding door veiligheidsmedewerkers van Enercon. Deze excursie is bedoeld voor leden van Zuidenwind, De Windvogel en Meerwind, en voor iedereen die wel eens een windmolen gebouwd wil zien worden.

Programma
11:15 Vertrek per bus vanaf Utrecht CS, Jaarbeurszijde
13:00 Ontvangst met broodjes, koffie en fris op de bouwplaats
13:30 – 14:15 Rondleiding leden groep 1/ presentaties voor groep 2
14:15 – 15:00 Rondleiding leden groep 2/ presentaties voor groep 1

Aanmelden
Aanmelden voor de excursie kan tot 10 juli via info[at]zuidenwind.org. Geef daarbij een of u met eigen vervoer komt, of met de bus vanaf Utrecht CS meewilt. Vermeld ook bij uw aanmelding of u lid bent van Zuidenwind, Meerwind, of De Windvogel. De excursie start op Boerderijweg 6, Neer.

P5040012DSCN1679DSCN1709

Een burgerwindmolen voor Roermond?

Windcafé op 10 juni De energiecoöperaties RoerOmEnergie en Zuidenwind nodigen de inwoners van Roermond uit om op woensdagavond 10 juni naar het windcafé in het Groenhuis te komen. Deze avond is bedoeld voor iedereen die geïnteresseerd is in duurzame energie voor en door burgers. Een avond over eigen stroom opwekken en afnemen en daar de vruchten van plukken!

Een burgerwindmolen voor Roermond Ook in Roermond is het mogelijk om windmolens voor en door burgers te bouwen, volgens windmolen-expert Frits Ogg. “Een windmolen bouw je niet zomaar maar het is niet onmogelijk want vele burgers zijn u al voorgegaan. Ook een kleine windmolen behoort tot de mogelijkheden, maar de moderne grote machines van tegenwoordig zijn veel rendabeler.“ Energiecoöperatie Zuidenwind, die momenteel een windmolen in Neer bouwt, zal op deze avond kennis delen en alle vragen over windenergie beantwoorden.

Locatie: Groenhuis, Godsweerderstraat 2, Roermond
Wanneer: Woensdag 10 juni, 19:30 uur / Aanmelden is niet nodig

Lees hier verder. Poster Windcafe Roermond 10 juni3